Pen y Garreg

Lleoliad

Mae’r cylch yn dangos yr ardal, nid y man cychwyn union. Defnyddiwch y ddolen gyfarwyddiadau isod i gyrraedd y maes parcio ei hun. Cyfuchliniau a llwybrau gan OpenTopoMap, o ddata OpenStreetMap.

Y llwybr

Croeswch yr argae ac ymunwch â’r llwybrau drwy’r coetir ar y lan ddwyreiniol, gan ddilyn y dŵr cyn dychwelyd ar y llwybr yr ochr arall. Tonnog yn hytrach na serth.

Gwerth gwybod

• Mae’n ddigon cysgodol i fod yn werth ei gwneud mewn gwynt, pan fo’r argaeau uwch yn ddiflas.
• Mae gwybedogion brith a thingochion yn y coed derw o ddiwedd Ebrill ymlaen. Cwm Elan yw un o’r mannau gorau yng Nghymru i weld y ddwy rywogaeth.
• Copa bryn na chafodd ei foddi’n llwyr yw’r ynys yn y gronfa.

Beth welwch chi

Coetir derw mes di-goes, tŵr hidlo’r argae, ac adar dŵr ar y gronfa agored.

Cefndir

Cwblhawyd Pen y Garreg yn 1904. Mae’r coed derw o’i amgylch yn weddillion o’r coetir llawer ehangach a orchuddiai ochrau’r dyffryn cyn y cronfeydd, ac maent bellach yn cael eu rheoli fel rhan o waith cadwraeth yr ystâd.