Caersŵs a’r Gaer Rufeinig

Lleoliad

Mae’r cylch yn dangos yr ardal, nid y man cychwyn union. Defnyddiwch y ddolen gyfarwyddiadau isod i gyrraedd y maes parcio ei hun. Cyfuchliniau a llwybrau gan OpenTopoMap, o ddata OpenStreetMap.

Y llwybr

Dilynwch Afon Hafren allan o’r pentref a dychwelyd ar lwybrau cae a lonydd, gan groesi llinell amddiffynfeydd y gaer ar y ffordd yn ôl. Gwastad drwyddi draw.

Gwerth gwybod

• Mae patrwm strydoedd y pentref yn dal i ddilyn muriau’r gaer Rufeinig, rhywbeth sy’n gliriach ar fap nag ar y ddaear.
• Mae gorsaf yng Nghaersŵs ar Reilffordd y Cambrian, felly mae’n hawdd gwneud hon ar y trên.
• Roedd John Ceiriog Hughes, y bardd, yn feistr gorsaf yma ac mae wedi’i gladdu yn Llanwnnog gerllaw.

Beth welwch chi

Afon Hafren, dolydd dyfrllyd, a gwrthgloddiau isel perimedr y gaer.

Cefndir

Roedd y gaer yn gwarchod y groesfan dros Afon Hafren a chyffordd y ffyrdd Rhufeinig drwy ganolbarth Cymru. Roedd pobl yn byw ynddi o’r ganrif gyntaf ymlaen, ac mae’r pentref modern yn sefyll o fewn ei hôl troed.